Bu səhifədə xəstələrimizin proktoloqa ən çox verdiyi sualları və onların cavablarını topladıq: ilk müayinə necə keçir, əməliyyat ağrılıdırmı, tualet, qidalanma, işə və cinsi həyata qayıdış. Cavablar ümumi məlumat xarakteri daşıyır. Sizin vəziyyətinizə uyğun qərar yalnız müayinədən sonra verilir.
Sualınızın cavabını burada tapmadınızsa, 055 757 34 47 nömrəsinə WhatsApp-dan yazın və ya zəng edin. Yazışmanız məxfi saxlanılır.
Qəbul və ilk müayinə
Proktoloqa qəbula necə yazıla bilərəm?
Qəbul əvvəlcədən razılaşdırılmış vaxtda keçirilir. 055 757 34 47 nömrəsinə WhatsApp-dan yazın və ya zəng edin, gün və saatı birlikdə seçək. Op. Dr. Ellada Manafova xəstələrini Bakıda, Qafqaz Hospitalda (keçmiş Yasamal Hospital) qəbul edir. Ünvan və xəritə əlaqə səhifəsindədir.
Onlayn sual vermək olarmı? Yazışma ilə diaqnoz qoyursunuz?
Ümumi suallarınızı WhatsApp-da verə bilərsiniz: onları cavablayır və şikayətinizin nə qədər təcili olduğunu deyirik. Amma yazışma və ya foto əsasında diaqnoz qoyulmur. Eyni şikayətin arxasında babasil (hemorroy), anal çat (fissura), polip və ya başqa xəstəlik dura bilər. Onları bir-birindən yalnız müayinə ilə ayırmaq olur.
Hansı şikayətlərlə proktoloqa müraciət etməliyəm?
Anal nahiyədə ağrı, qanaxma, qaşınma, şişkinlik və ya irinli ifrazat, tualetdən sonra çıxan düyün, uzun sürən qəbizlik və ya ishal, bağırsağın tam boşalmaması hissi proktoloqun sahəsidir. 45–50 yaşdan sonra, xüsusən ailədə bağırsaq xərçəngi olubsa, şikayət olmasa belə müayinə məsləhətdir. Xəbərdarlıq əlamətlərinin tam siyahısını proktoloq kimdir məqaləsində topladıq.
İlk müayinə necə keçir?
Əvvəlcə şikayətləriniz, qidalanmanız, tualet vərdişləriniz və qəbul etdiyiniz dərmanlar barədə danışırıq. Sonra kuşetkada yan üstə, dizlərinizi qarnınıza doğru çəkərək uzanırsınız. Bədəninizin qalan hissəsi örtülü qalır. Həkim anal nahiyəyə baxır, əlcəkli barmaqla və gellə ehtiyatla müayinə edir, lazım olarsa anoskopiya (anal kanala kiçik, işıqlı borucuqla baxış) aparır. Söhbətlə birlikdə bütün qəbul adətən 20–30 dəqiqə çəkir.
Müayinədən əvvəl hazırlıq lazımdırmı? İmalə etməliyəm?
Adi proktoloji müayinə üçün adətən xüsusi hazırlıq tələb olunmur, gündəlik gigiyena kifayətdir. Rektoskopiya və ya kolonoskopiya planlaşdırılırsa, bağırsaq əvvəlcədən təmizlənməlidir. Bu halda nə etməli olduğunuzu sizə ayrıca izah edirik.
Qəbula gələndə özümlə nə gətirim?
Əvvəlki analiz, USM, MRT və ya kolonoskopiya nəticələrini, varsa əvvəlki əməliyyatların çıxarışını gətirin. Qəbul etdiyiniz dərmanların siyahısını da yazın, xüsusən qan durulaşdıran dərmanları. Həyəcandan unutmamaq üçün suallarınızı əvvəlcədən telefonunuza qeyd edin.
Hamiləyəm. Proktoloqa müraciət edə bilərəmmi?
Bəli, gecikdirməyin. Hamiləlikdə babasil və anal çat tez-tez rast gəlinir: buna hormonların təsiri, böyüyən uşaqlığın damarlara təzyiqi və qəbizlik səbəb olur. Müayinə hamiləlik zamanı da aparılır, müalicə isə hamiləliyin müddəti nəzərə alınaraq, çox vaxt əməliyyatsız seçilir. Planlı əməliyyat lazım olarsa, adətən doğuşdan sonraya saxlanılır.
Ağrı və anesteziya
Proktoloji müayinə ağrılıdır?
Müayinə adətən ağrı vermir, qısa müddətli narahatlıq və ya təzyiq hissi ola bilər. Güclü ağrı olduqda, məsələn, kəskin anal çatda, müayinə keyləşdirici gel ilə aparılır. Hər addımı əvvəlcədən izah edirik, istədiyiniz an fasilə verməyi xahiş edə bilərsiniz.
Əməliyyat zamanı ağrı hiss edəcəyəm?
Xeyr. Əməliyyat anesteziya altında aparılır: ya dərman yuxusunda olursunuz, ya da əməliyyat nahiyəsi keyləşdirilir. Bəzi əməliyyatlarda xəstə oyaq qalır, ağrı hiss etmir və istəsə həkimlə danışa bilir. Bir xəstəmizin əməliyyatdan dərhal sonrakı sözləri belə oldu: «Çox qorxurdum, amma heç nə hiss etmədim.»
Hansı anesteziya veriləcək: yerli, spinal, yoxsa ümumi narkoz?
Əməliyyatın növünə və xəstənin vəziyyətinə görə yerli, spinal (beldən vurulan iynə ilə bədənin aşağı hissəsinin keyləşdirilməsi) və ya ümumi anesteziya seçilir. Kiçik müdaxilələrdə çox vaxt yerli və ya spinal anesteziya kifayət edir, geniş və ya birləşdirilmiş əməliyyatlarda ümumi anesteziya seçilə bilər. Son qərarı anestezioloq sizinlə danışaraq və analizlərinizə baxaraq verir.
Narkozdan qorxuram. Bu təhlükəlidirmi?
Bu qorxu çox təbiidir. Əməliyyatdan əvvəl analizləriniz və ümumi vəziyyətiniz yoxlanılır, anestezioloq xroniki xəstəliklərinizi və dərmanlarınızı nəzərə alaraq anesteziya növünü seçir. Əməliyyat boyu anestezioloq yanınızda olur və nəfəsinizi, təzyiqinizi, nəbzinizi daim izləyir. Müasir anesteziyada ciddi ağırlaşma riski aşağıdır, sizin vəziyyətinizə aid riskləri isə əməliyyatdan əvvəl sizinlə açıq müzakirə edirik.
Əməliyyatdan sonra ağrı çox olacaq?
İlk günlərdə müəyyən ağrı və narahatlıq gözləniləndir, xüsusən ilk tualetlərdə. Bu ağrı həkimin təyin etdiyi ağrıkəsicilər, ilıq oturaq vannalar və nəcisi yumşaq saxlayan qidalanma ilə nəzarət altında saxlanılır. Az travmatik üsullardan, məsələn, lazerlə müalicədən sonra ağrı adətən daha az olur. Ağrı gündən-günə azalmalıdır. Artarsa, bizə xəbər verin.
Əməliyyat günü
Əməliyyata necə hazırlaşmalıyam?
Əməliyyatdan əvvəl lazım olan analizlər və müayinələr təyin olunur. Qəbul etdiyiniz bütün dərmanları deyin, xüsusən qan durulaşdıranları və şəkər dərmanlarını, amma heç birini özbaşına dayandırmayın. Bəzi əməliyyatlardan əvvəl bağırsağın təmizlənməsi lazım olur. Nə vaxt yeməyi və içməyi dayandırmalı olduğunuzu əvvəlcədən dəqiq deyirik.
Əməliyyat günü nə baş verir?
Razılaşdırılmış saatda xəstəxanaya gəlirsiniz. Planlı əməliyyatlar çox vaxt səhər tezdən başlayır. Əməliyyatdan əvvəl həkim və anestezioloq sizinlə bir daha görüşüb suallarınızı cavablayır, sonra razılıq sənədini imzalayırsınız. Əməliyyatdan sonra vəziyyətiniz sabit olana qədər nəzarət altında qalırsınız. Evə nə vaxt gedəcəyinizi həkim deyir.
Əməliyyat nə qədər çəkir?
Müddət əməliyyatın növündən və xəstəliyin mərhələsindən asılıdır. Lazerlə babasil müalicəsi adətən 15–20 dəqiqə, xroniki anal çat əməliyyatı isə təxminən 15 dəqiqə çəkir. Bir neçə problemin birlikdə həll olunduğu buket əməliyyatlar 1–2,5 saat davam edə bilər. Dəqiq müddət müayinədən sonra deyilir.
Xəstəxanada neçə gün qalacağam?
Bir çox proktoloji əməliyyatdan sonra xəstə elə həmin gün və ya ertəsi gün evə gedir. Ümumi anesteziya ilə aparılan, daha geniş və ya birləşdirilmiş əməliyyatlardan sonra adətən 1–3 gün nəzarətdə qalmaq lazım gəlir. Dəqiq müddət müayinədən sonra deyilir.
Bir neçə problemi eyni vaxtda əməliyyat etdirmək olarmı?
Bəli, sağlamlıq vəziyyətiniz imkan verirsə. Məsələn, babasil və anal çat, rektosele və sidik qaçırma, öd kisəsi daşı və göbək yırtığı eyni seansda, bir anesteziya ilə əməliyyat oluna bilər. Buna buket əməliyyat deyirik: bir dəfə anesteziya alır, bir dəfə xəstəxanaya yatır və bir bərpa dövrü keçirirsiniz. Kimə uyğun olduğunu cərrahi və konservativ müalicə səhifəsində izah etmişik.
Əməliyyatdan sonra: tualet, yara baxımı, ağrı
Əməliyyatdan sonra ilk dəfə tualetə getməkdən qorxuram. Nə gözləməliyəm?
Bu, ən çox eşitdiyimiz qorxudur və çox başa düşüləndir. İlk tualet bir az narahatlıq yarada bilər, ona görə buna əvvəlcədən hazırlaşırıq: qidalanma və lazım olarsa həkimin təyin etdiyi yumşaldıcı dərman nəcisi yumşaq saxlayır, ağrıkəsicini necə qəbul etməli olduğunuzu da izah edirik. Tualetdən sonra ilıq oturaq vanna ağrını və spazmı xeyli azaldır. İllərlə dözülən ağrı ilə müqayisədə bu, bir neçə günlük keçici narahatlıqdır.
İlk tualet nə vaxt olmalıdır? Gücənmək olarmı?
İlk tualet adətən əməliyyatdan sonrakı 1–3 gün ərzində olur. Çağırış hiss edəndə onu saxlamayın, amma gücənməyin və tualetdə uzun oturmayın. Qidalanmaya və su rejiminə riayət etdiyiniz halda 3 gündən çox tualetə çıxa bilmirsinizsə və ya qarında gərginlik varsa, bizə yazın.
Tualetdən sonra qan görmək normaldır?
Anal nahiyədə aparılan əməliyyatdan sonra ilk günlərdə, bəzən bir neçə həftə ərzində tualet kağızında və ya nəcisdə az miqdarda qan görünə bilər. Bu, yaranın sağalma prosesinin bir hissəsidir. Qanaxma bol olarsa, laxtalarla gələrsə və ya dayanmazsa, gözləməyin, təcili müraciət edin.
Oturaq vanna necə edilir?
Ləyənə və ya vannaya ilıq, isti olmayan su tökün və anal nahiyə suyun içində qalacaq şəkildə oturun. Adətən 10–15 dəqiqə, gündə 2–3 dəfə və hər tualetdən sonra məsləhət görülür. Həkim başqa cür deməyibsə, suya heç nə qatmayın. Vannadan sonra nahiyəni yumşaq dəsmalla sürtmədən, basaraq qurulayın. Sizə uyğun rejimi həkim deyir.
Yaraya necə baxmalıyam? Tikişləri götürmək lazımdır?
Hər tualetdən sonra nahiyəni ilıq su ilə yumaq, yumşaq dəsmalla qurulamaq və sürtməmək kifayətdir. Ətirli nəm salfet və sərt sabun dərini qıcıqlandırır, onlardan çəkinin. Yaradan az ifrazat gələ bilər. Alt paltarınızı qorumaq üçün tənzif və ya nazik gigiyenik ped qoya bilərsiniz. Tikiş qoyulubsa, adətən öz-özünə əriyən tikiş materialından istifadə olunur və tikişləri götürmək lazım olmur.
Hansı hallarda dərhal həkimə zəng etməliyəm?
Bu əlamətlərdən biri olarsa, gözləməyin, təcili müraciət edin: 38 dərəcədən yuxarı qızdırma, bol və ya dayanmayan qanaxma, bir neçə saat sidiyə çıxa bilməmək, azalmaq əvəzinə artan ağrı, yara ətrafında güclü şişkinlik və ya irin. Gecə və ya bayram günü olsa belə, bizə zəng edin və ya ən yaxın təcili yardım xidmətinə müraciət edin.
Sidiyə çıxmaqda çətinlik ola bilərmi?
Anesteziyadan və ya anal nahiyədə, uşaqlıq yolunda aparılan əməliyyatdan sonra ilk saatlarda sidiyə çıxmaq çətinləşə bilər. Bu, adətən ödem və əzələ spazmı ilə bağlıdır və keçicidir. İlk günlərdə sidik kisəsini hər 2–3 saatdan bir boşaltmağa çalışın. Sidik kisəsi dolu olduğu halda sidiyə çıxa bilmirsinizsə, dərhal xəbər verin: lazım olarsa qısa müddətə kateter qoyulur.
Ağrıkəsici, məlhəm və şamı özüm seçə bilərəmmi?
Xeyr. Əməliyyatdan sonra hansı ağrıkəsicinin, məlhəmin və ya şamın lazım olduğunu, onların necə və nə qədər istifadə ediləcəyini həkim yazır. Aptekdən özbaşına alınan vasitələr yaranın sağalmasına mane ola və ya problemi gizlədə bilər. Təyin olunan dərmanı qəbul edə bilmirsinizsə və ya yan təsir görürsünüzsə, bizə yazın.
Nəzarət müayinəsinə nə vaxt gəlməliyəm?
İlk nəzarət adətən əməliyyatdan təxminən bir həftə sonra olur. Sonrakı görüşlərin sayı yaranın necə sağaldığından asılıdır: bəzən bir, bəzən bir neçə müayinə lazım gəlir. Nəzarət günlərini xəstəxanadan çıxarkən sizinlə birlikdə təyin edirik.
Babasil əməliyyatdan sonra yenidən çıxa bilərmi?
Təkrarlanma mümkündür, amma qaçılmaz deyil. Onun ehtimalı xəstəliyin mərhələsindən, seçilən üsuldan və ən çox da səbəblərin aradan qalxıb-qalxmamasından asılıdır: qəbizlik, gücənmək, tualetdə uzun oturmaq, ağır yük qaldırmaq. Qidalanma və tualet vərdişləri ilə bağlı tövsiyələrə riayət edəndə risk xeyli azalır. Üsulların fərqini babasil müalicəsi səhifəsində izah etmişik.
Qidalanma
Əməliyyatdan sonra nə yeyə bilərəm?
Ümumi anesteziyadan sonra ilk gün yüngül, duru və asan həzm olunan qida verilir, sonra rasion tədricən genişlənir. Əsas məqsəd nəcisi yumşaq və müntəzəm saxlamaqdır: bişmiş tərəvəz, meyvə, yulaf və qarabaşaq sıyığı, qatıq və kefir, kifayət qədər su. Lifli qidaları birdən-birə yox, tədricən artırın, çünki birdən artırılan lif köp yarada bilər.
Hansı qidalardan çəkinməliyəm?
Sağalma dövründə acı, çox duzlu və ədviyyatlı, qızardılmış, hisə verilmiş və marinadlı qidaları, fast-food və spirtli içkiləri məhdudlaşdırın. Ağ un məmulatları, çoxlu şirniyyat və irmik sıyığı bəzi insanlarda qəbizliyi artırır. Hansı qidanın sizdə qəbizlik yaratdığını müşahidə edin və rasionunuzu buna görə qurun.
Gündə nə qədər su içməliyəm?
Həkiminiz ürək və ya böyrək xəstəliyinə görə məhdudiyyət qoymayıbsa, gündə orta hesabla 1,5–2 litr maye qəbul etməyə çalışın, əsas hissəsi təmiz su olsun. Çay, qəhvə və şirin qazlı içkilər suyu tam əvəz etmir. Lif su ilə birlikdə işləyir: su az olanda lifli qida nəcisi yumşaltmaq əvəzinə bərkidə bilər.
Acı yemək babasil yaradır?
Acı qidanın tək başına babasil yaratdığı sübut olunmayıb. Əsas səbəblər qəbizlik, gücənmək, uzun oturmaq, hamiləlik və irsiyyətdir. Amma bəzi insanlarda acı, çox ədviyyatlı qida və spirtli içki tualetdən sonra yanma və qıcıqlanmanı artırır, xüsusən anal çat olduqda və əməliyyatdan sonra. Ona görə kəskinləşmə dövründə və sağalma zamanı bu qidaları məhdudlaşdırmaq daha yaxşıdır. Mövzunu doğru bilinən yanlışlar məqaləsində ətraflı izah etmişik.
Qəbizlikdən qorunmaq üçün nə yeməliyəm?
Hər gün tərəvəz və meyvə (alma, armud, portağal, kök, yaşıl tərəvəzlər), tam taxıllar (yulaf, qarabaşaq, çovdar çörəyi), paxlalılar və qıcqırdılmış süd məhsulları yeyin. Yemək saatlarını nizamlı saxlayın, gün ərzində kifayət qədər su için və hərəkət edin. Qidalanmanı dəyişdikdən sonra da qəbizlik davam edirsə, onun səbəbi araşdırılmalıdır: bu barədə qəbizlik səhifəsində yazmışıq.
İş, idman, səyahət və cinsi həyat
İşə nə vaxt qayıda bilərəm?
Bu, əməliyyatın növündən və işinizin xarakterindən asılıdır. Az travmatik müdaxilələrdən, məsələn, lazerlə müalicədən və ya anal çat əməliyyatından sonra oturaq işə çox vaxt bir neçə gün sonra qayıtmaq olur. Daha geniş və ya birləşdirilmiş əməliyyatlardan sonra adətən 1–2 həftə lazımdır, ağır fiziki işə isə daha gec qayıdılır. Dəqiq müddət müayinədən sonra deyilir.
İdmana və fiziki yükə nə vaxt qayıtmaq olar?
Yeriş ilk günlərdən faydalıdır: qan dövranını və bağırsağın işini yaxşılaşdırır. Yüngül fəaliyyətə adətən 1–2 həftə sonra qayıtmaq olar. Ağırlıq qaldırmaq, idman zalında güc məşqləri, velosiped və at sürmək isə adətən 2–4 həftə, yara tam sağalana qədər təxirə salınır. Çanaq dibi əməliyyatlarından (rektosele, sistosele, vaginoplastika) sonra ağır yükdən təxminən 4–6 həftə çəkinmək lazımdır. İcazəni nəzarət müayinəsində veririk.
Nə vaxt maşın sürə bilərəm?
Anesteziya aldığınız gün maşın sürmək olmaz, evə yaxınınızla və ya taksi ilə getməyi əvvəlcədən planlaşdırın. Sonra rahat otura, əyləci çəkinmədən basa bildiyiniz və yuxu gətirən ağrıkəsici qəbul etmədiyiniz zaman sükana qayıda bilərsiniz. Bu, adətən bir neçə gün çəkir, geniş əməliyyatlardan sonra isə daha uzun ola bilər.
Rayondan və ya xaricdən gəlirəm. Əməliyyatdan sonra nə vaxt yola çıxa bilərəm?
Səfəri planlaşdırarkən nəzərə alın: ilk nəzarət müayinəsinə qədər Bakıda qalmağınız məsləhətdir. Bu müddət əməliyyatın növündən asılıdır. Uzun yolda hər 1–2 saatdan bir dayanıb bir az gəzin, yanınızda su və yüngül qida saxlayın. Gəlməzdən əvvəl WhatsApp-a yazın və əlinizdəki müayinə nəticələrini göndərin ki, səfəriniz mümkün qədər az günə sığsın.
Cinsi həyata nə vaxt qayıtmaq olar?
Anal nahiyədə aparılan əməliyyatlardan sonra yara sağalana və ağrı keçənə qədər, adətən bir neçə həftə gözləmək məsləhətdir. Anal nahiyəyə təzyiq yaradan hər cür təmas yalnız tam sağalmadan sonra mümkündür. Rektosele və sistosele əməliyyatlarından sonra bu müddət adətən 4–6 həftə, vaginoplastikadan sonra isə təxminən 6 həftədir. İcazəni nəzarət müayinəsində veririk.
Hamiləlik planlaşdırıram. Əməliyyatı indi etdirim, yoxsa sonra?
Bunu mütləq həkimə deyin, çünki qərar problemin növündən asılıdır. Şikayət verən babasil və ya anal çat hamiləlikdə adətən ağırlaşır, ona görə onları hamiləlikdən əvvəl müalicə etmək daha rahat ola bilər. Rektosele əməliyyatı və vaginoplastika kimi çanaq dibi əməliyyatlarını isə doğuş planlarınız başa çatdıqdan sonra etmək çox vaxt daha məqsədəuyğundur, çünki yeni doğuş nəticəyə təsir edə bilər.
Utanc, məxfilik və qadın həkim
Utanıram, bu barədə danışmaq mənə çətindir. Nə edim?
Bu hiss çox yayılıb və tamamilə təbiidir. Proktoloq üçün sizin şikayətiniz gündəlik işin bir hissəsidir, burada utanılası sual yoxdur. Danışmaq çətindirsə, şikayətinizi əvvəlcədən WhatsApp-a yaza və ya kağıza qeyd edib qəbulda göstərə bilərsiniz. Utanc üzündən itirilən vaxt isə çox vaxt problemi böyüdür və müalicəni çətinləşdirir.
Müraciətim gizli qalacaqmı?
Bəli. Müayinə məxfi şəraitdə aparılır, diaqnozunuz və tibbi məlumatlarınız sizin razılığınız olmadan heç kimlə paylaşılmır. Qəbula yazılmaq üçün mesajda xəstəliyin adını yazmaq məcburi deyil: «Salam, qəbula yazılmaq istəyirəm» yazmağınız kifayətdir.
Əməliyyatımın şəkli və ya videosu paylaşılacaqmı?
Sizin istəyiniz və razılığınız olmadan, xeyr. Xəstəni tanımağa imkan verən foto və video çəkilmir və paylaşılmır. Saytdakı xəstə hekayələri də adsız, tanınma detalları çıxarılmaqla və xəstənin razılığı ilə dərc olunur.
Utanıram: əməliyyatxanada kişi olacaqmı?
Xeyr. Əməliyyatları qadın cərrah və qadınlardan ibarət anesteziologiya komandası aparır. Qadın xəstə əməliyyat masasında olanda əməliyyat otağına kişi daxil olmur. Bu sualı bizə tez-tez verirlər və narahatlığınızı yaxşı başa düşürük.
Niyə qadın proktoloq seçməliyəm?
Müalicə həkimin cinsindən asılı deyil, amma rahatlıq çox şeyi dəyişir. Bir çox qadın kişi həkim qarşısında utandığı üçün müraciəti illərlə gecikdirir, doğuşdan sonrakı dəyişiklikləri, sidik qaçırmanı və ya tualetdə çətinliyi heç kimə danışmır. Qadın həkim və qadın komanda ilə bu mövzular haqqında açıq danışmaq daha asandır, erkən müraciət isə daha sadə müalicə deməkdir. Bu barədə qadın proktoloq səhifəsində ətraflı danışmışıq.
Həkim kişi xəstələri də qəbul edir?
Bəli. Op. Dr. Ellada Manafova həm qadın, həm də kişi xəstələri qəbul edir. Babasil, anal çat və qəbizlik kişilərdə də çox yayılıb, paraproktit isə kişilərdə hətta daha çox rast gəlinir. Müayinə hər kəs üçün eyni məxfilik və hörmətlə aparılır.
Aybaşı günlərində müayinəyə gəlmək olarmı?
Proktoloji müayinəni aybaşı zamanı da aparmaq mümkündür. Özünüzü narahat hiss edirsinizsə, qəbulu bir neçə gün sonraya keçirə bilərsiniz. Amma güclü ağrı, qızdırma və ya bol anal qanaxma varsa, müayinəni təxirə salmayın.
Xəstəliklər haqqında qısa suallar
Babasil özü keçərmi?
Xeyr. Böyümüş hemoroidal düyünlər öz-özünə əvvəlki vəziyyətinə qayıtmır: şikayətlər bir müddət sakitləşsə də, xəstəlik zamanla irəliləyə bilər. Erkən (I–II) mərhələlərdə müalicə çox vaxt əməliyyatsız aparılır: qidalanma, tualet vərdişləri və həkimin təyin etdiyi vasitələrlə. Mərhələlər və üsullar haqqında babasil müalicəsi səhifəsində oxuyun.
Anal çat nə vaxt sağalır?
Təzə (kəskin) anal çat (xalq arasında bağırsaq çatı) düzgün müalicə ilə çox vaxt bir neçə həftəyə sağalır. Müalicə nəcisin yumşaldılmasından, ilıq oturaq vannalardan və həkimin təyin etdiyi, sfinkterin (anal kanalı bağlayan dairəvi əzələnin) spazmını azaldan kremlərdən ibarətdir. Çat 6–8 həftədən çox davam edirsə, kənarları bərkiyir və o, xroniki çata çevrilir. Belə çatda da əvvəlcə dərman müalicəsi sınanır, nəticə vermədikdə qısa, az travmatik əməliyyat aparılır. Ətraflı məlumat anal çatın müalicəsi səhifəsindədir.
Hər qanaxma babasildirmi?
Xeyr. Anal qanaxma babasil, anal çat, polip, düz bağırsağın iltihabı və bəzən bağırsaq şişinin əlaməti ola bilər. Qanın rənginə və miqdarına görə səbəbi evdə ayırmaq olmur. Bu barədə tualet kağızında qan məqaləsində ətraflı yazmışıq. Xüsusən 45–50 yaşdan sonra görülən, eləcə də arıqlama, qan azlığı və ya bağırsaq vərdişlərinin dəyişməsi ilə birlikdə olan qanaxma mütləq müayinə, çox vaxt da kolonoskopiya tələb edir.
Lazerlə müalicə hamıya uyğundurmu?
Xeyr. Lazerlə babasil müalicəsi (LHP, lazer hemoroidoplastika) çox vaxt II–III mərhələlərdə yaxşı nəticə verir. IV mərhələdə və çox böyük, xaricə çıxan düyünlərdə düyünlərin götürülməsi kimi başqa üsullar daha uyğun ola bilər. Hansı üsulun sizə uyğun olduğunu müayinədən sonra deyirik: lazerlə müalicə.
Anal fistula (fistul) öz-özünə bağlanarmı? Antibiotik kömək edərmi?
Xeyr. Anal fistula öz-özünə sağalmır, antibiotik yalnız iltihabı müvəqqəti azalda bilər. Fistula yolu qaldıqca iltihab təkrarlanır, gecikdikcə yol budaqlanır və müalicəsi çətinləşir. Müalicə cərrahidir və mümkün qədər sfinkteri qoruyan üsulla planlaşdırılır: paraproktit və anal fistula.
Anusun yanında ağrılı şişkinlik və qızdırma var. Nə etməliyəm?
Bu, paraproktitin (anal absesin, yəni anal nahiyədə irin yığılmasının) əlaməti ola bilər. Gözləməyin, təcili müraciət edin: abses antibiotiklə keçmir, cərrahi yolla açılıb boşaldılmalıdır. Gecikdikdə irin yayıla və sfinkteri zədələyə bilər, abses isə fistulaya çevrilə bilər. Ətraflı: paraproktitin müalicəsi.
Tualetə getmək üçün əlimlə kömək edirəm. Bu normaldır?
Normal deyil və bununla illərlə yaşamaq lazım deyil. Tualetə getmək üçün uşaqlıq yolunun arxa divarından basmaq və tam boşalmama hissi çox vaxt rektosele (düz bağırsağın ön divarının uşaqlıq yoluna doğru sallanması) əlamətidir. Bu, xüsusən doğuşdan sonra qadınlarda rast gəlinir və müalicə olunur: rektosele.
Öskürəndə, gülərkən sidik qaçırıram. Bu yaşla bağlı normal haldır?
Sidik qaçırma çox yayılsa da, dözülməli olan normal hal deyil və hər yaşda müalicə olunur. Yüngül hallarda çanaq dibi əzələlərinin məşqləri kömək edə bilər, stress tipli sidik qaçırmanın (öskürəndə, güləndə) irəliləmiş hallarında isə TOT (sling, sidik kanalının altına nazik lent qoyulması) kimi qısa əməliyyatlar tətbiq olunur. Qəfil, dözülməz çağırışla gedən sidik qaçırma isə başqa yolla müalicə olunur. Ətraflı: sistosele və sidik qaçırma.
Bağırsaqda polip tapıblar. Təhlükəlidirmi?
Poliplərin çoxu xoşxassəlidir, amma bəzi növləri illər ərzində xərçəngə çevrilə bilər. Ona görə aşkarlanan poliplər adətən elə kolonoskopiya zamanı götürülür və histoloji müayinəyə, yəni laboratoriyada yoxlanılmağa göndərilir. Nəticəyə görə növbəti müayinənin vaxtı müəyyən olunur: bağırsaq polipləri.
Öd kisəsində daş tapılıb. Dərmanla əritmək olarmı?
Şikayət verən öd daşlarının standart müalicəsi öd kisəsinin laparoskopik üsulla, kiçik kəsiklərlə çıxarılmasıdır (xolesistektomiya). Dərmanla əritməyə yalnız nadir, seçilmiş hallarda cəhd edilir və daş çox vaxt yenidən əmələ gəlir. Şikayətsiz daşlarda qərar fərdi verilir: öd kisəsi əməliyyatı.
Qəbizlik babasil yarada bilərmi?
Bəli, xroniki qəbizlik babasil və anal çatın ən çox rast gəlinən səbəblərindəndir. Bərk nəcis və gücənmə anal nahiyənin damarlarına təzyiqi artırır və selikli qişanı zədələyir. Qəbizliyin səbəbini tapmaq və aradan qaldırmaq həm müalicənin, həm də profilaktikanın əsasıdır: qəbizlik müalicəsi.
Qiymət və qeydiyyat
Müayinənin və əməliyyatın qiyməti nə qədərdir?
Qiymət diaqnozdan və seçilən müalicədən asılıdır: əməliyyatın növü və həcmi, anesteziya, lazım olan müayinələr və xəstəxanada qalma müddəti xərcə təsir edir. Ona görə dəqiq məbləğ müayinədən sonra müəyyən olunur. Müalicə planı ilə birlikdə xərcləri də sizinlə əvvəlcədən açıq müzakirə edirik.
Telefonda və ya WhatsApp-da qiyməti dəqiq deyə bilərsinizmi?
Müayinəsiz dəqiq qiymət demək düzgün olmazdı, çünki eyni şikayətin arxasında müxtəlif xəstəliklər dura bilər. Məsələn, qanaxmanın səbəbi bəzən yalnız rejim və dərmanla, bəzən isə əməliyyatla müalicə olunur. Qəbul barədə ümumi suallarınızı WhatsApp-da cavablandırırıq, müalicənin xərcini isə müayinədən sonra dəqiq deyirik.
Tibbi sığortam var. Müalicə sığorta ilə mümkündürmü?
Bu, sığorta şirkətinizin Qafqaz Hospital ilə müqaviləsindən və polisinizin şərtlərindən asılıdır. Qəbula yazılarkən sığorta şirkətinizin adını deyin, eyni zamanda şirkətinizdən bu xidmətin əhatə olunub-olunmadığını soruşun.
Qəbul vaxtını dəyişmək və ya ləğv etmək lazım olsa, nə edim?
Mümkün qədər əvvəlcədən WhatsApp-a yazın və ya zəng edin. Beləliklə sizə yeni vaxt təklif edir, boşalan vaxtı isə başqa xəstəyə veririk.
Tibbi baxış: Op. Dr. Ellada ManafovaSon yenilənmə:
Bu səhifədəki məlumat maarifləndirmə xarakterlidir və həkim müayinəsini əvəz etmir. Şikayətiniz varsa, müayinəyə yazılın. Təcili hallarda 103 nömrəsinə zəng edin.